filesystems(5) File Formats Manual filesystems(5) NAZWA filesystems - typy systemow plikow Linuksa: ext, ext2, ext3, ext4, hpfs, iso9660, JFS, minix, msdos, ncpfs nfs, ntfs, proc, Reiserfs, smb, sysv, umsdos, vfat, XFS, xiafs OPIS Gdy, jak jest przyjete, system plikow proc jest zamontowany w /proc, w pliku /proc/filesystems mozna znalezc liste systemow plikow obslugiwanych w danej chwili przez jadro (wiecej informacji w podreczniku proc(5)). Dostepne jest rowniez przestarzale wywolanie systemowe sysfs(2) (ktorego dostepnosc zalezy od opcji konfiguracyjnej jadra CONFIG_SYSFS_SYSCALL od Linuksa 3.15), umozliwiajaca wypisanie dostepnych obecnie typow systemow plikow, niezaleznie od dostepnosci i stanu /proc. Jesli potrzebny jest ktorys z aktualnie nieobslugiwanych systemow plikow, nalezy zaladowac odpowiedni modul lub ponownie skompilowac jadro. Aby moc korzystac z systemu plikow, nalezy go zamontowac; patrz mount(2) i mount(8). Ponizej przedstawiono krotki opis dostepnych lub dostepnych historycznie dla jadra Linux systemow plikow. Wyczerpujacy opis wszystkich opcji i ograniczen znajduje sie w dokumentacji jadra. erofs to Enhanced Read-Only File System (rozszerzony system plikow tylko do odczytu), stabilny od Linuksa 5.4. Zob. erofs(5). ext jest bardziej zlozonym rozwinieciem systemu plikow minix. Zostal calkowicie zastapiony przez druga wersje rozszerzonego systemu plikow (ext2) i ostatecznie usuniety (w Linuksie 2.1.21). ext2 jest dyskowym systemem plikow, ktory byl uzywany przez Linuksa zarowno dla dyskow stalych, jak i dla nosnikow wymiennych. Drugi rozszerzony system plikow zostal zaprojektowany jako rozszerzenie rozszerzonego systemu plikow (ext). Zob. ext2(5). ext3 jest wersja systemu plikow ext2 z dziennikiem. Przelaczanie sie pomiedzy systemami plikow ext2 i ext3 jest niezmiernie latwe. Zob. ext3(5). ext4 jest zbiorem aktualizacji do ext3 znaczaco poprawiajacym wydajnosc i niezawodnosc, a takze podnoszacym limity liczby i rozmiaru plikow i katalogow. Zob. ext4(5). hpfs jest to High Performance Filesystem, uzywany w OS/2. Ten system plikow jest w Linuksie dostepny tylko do odczytu z powodu braku dokumentacji. iso9660 to system plikow CD-ROM zgodny ze standardem ISO/IEC 9660. High Sierra Linux obsluguje High Sierra, prekursora standardu ISO/IEC 9660 dla systemow plikow CD-ROM. Jest on rozpoznawany automatycznie w ramach obslugi systemu plikow iso9660 w Linuksie. Rock Ridge Linux obsluguje takze rekordy System Use Sharing Protocol okreslone przez Rock Ridge Interchange Protocol. Uzywane sa one do dokladniejszego opisania plikow w systemie iso9660 komputerowi uniksowemu i dostarczaja informacji takich jak dlugie nazwy, UID/GID, uprawnienia zgodne z POSIX oraz urzadzenia. Jest on rozpoznawany automatycznie w ramach obslugi systemu plikow iso9660 w Linuksie. JFS jest to system plikow z dziennikiem, rozwijany przez IBM, obslugiwany od Linuksa 2.4.24. minix jest systemem plikow uzywanym w systemie operacyjnym Minix, jest to pierwszy system plikow, ktory dzialal pod Linuksem. Ma on pewna liczbe niedociagniec, miedzy innymi ograniczenie rozmiaru partycji do 64 MB, krotkie nazwy plikow oraz pojedyncze znaczniki czasu. Jest on nadal przydatny dla dyskietek i RAM-dyskow. msdos jest systemem plikow uzywanym przez DOS, Windows, i niektore komputery z OS/2. Nazwy plikow w msdos nie moga byc dluzsze niz 8 znakow nazwy, plus opcjonalna kropka i 3 znaki rozszerzenia. ncpfs to sieciowy system plikow obslugujacy protokol NCP uzywany przez Novell NetWare. Zostal usuniety z jadra w Linuksie 4.17. By uzywac ncpfs, potrzebne sa specjalne programy, ktore znalezc mozna pod adresem . nfs to sieciowy system plikow uzywany do dostepu do dyskow umieszczonych na odleglych komputerach. ntfs jest to system plikow natywny dla systemu Microsoft Windows NT, obslugujacy funkcje takie jak ACL, dziennik, szyfrowanie itp. proc jest pseudosystemem plikow uzywanym jako interfejs do struktur danych jadra, zamiast czytania i interpretowania /dev/kmem. W szczegolnosci, jego pliki nie zajmuja przestrzeni dyskowej. Zobacz proc(5). Reiserfs jest to system plikow z dziennikiem, zaprojektowany przez Hansa Reisera, obslugiwany od Linuksa 2.4.1. smb to sieciowy system plikow obslugujacy protokol SMB, uzywany przez Windows. Zob. . sysv jest implementacja systemow plikow System V/Coherent dla Linux. Implementuje on wszystkie systemy plikow Xenix, System V/386 oraz Coherent. umsdos to rozszerzony system plikow DOS-u uzywany przez Linuksa. Dodaje on wlasciwosci takie jak dlugie nazwy, UID/GID, uprawnienia zgodne z POSIX, oraz pliki specjalne (urzadzenia, potoki nazwane itp) w systemie plikow DOS-u, bez poswiecania zgodnosci z DOS-em. tmpfs jest systemem plikow, ktorego zawartosc przechowywana jest w pamieci wirtualnej. Dostep do plikow jest ekstremalnie szybki, poniewaz znajduja sie one zwykle w pamieci RAM. Wiecej informacji w podreczniku tmpfs(5). vfat to rozszerzony system plikow FAT uzywany przez Microsoft Windows95 i Windows NT. vfat dodaje mozliwosc uzywania dlugich nazw w systemie plikow MSDOS. XFS jest to system plikow z dziennikiem, rozwijany przez SGI, obslugiwany od Linuksa 2.4.20. xiafs zostal zaprojektowany i zaimplementowany jako stabilny, pewny system plikow poprzez rozszerzenie kodu systemu plikow Minix. Dostarcza podstawowych, najczesciej wymaganych funkcjonalnosci bez zbednej zlozonosci. System plikow xiafs nie jest juz aktywnie rozwijany i utrzymywany. Zostal usuniety z jadra w Linuksie 2.1.21. ZOBACZ TAKZE fuse(4), btrfs(5), ext2(5), ext3(5), ext4(5), nfs(5), proc(5), sysfs(5), tmpfs(5), xfs(5), fsck(8), mkfs(8), mount(8) TLUMACZENIE Tlumaczenie niniejszej strony podrecznika: Gwidon S. Naskrent , Robert Luberda i Michal Kulach Niniejsze tlumaczenie jest wolna dokumentacja. Blizsze informacje o warunkach licencji mozna uzyskac zapoznajac sie z GNU General Public License w wersji 3 lub nowszej. Nie przyjmuje sie ZADNEJ ODPOWIEDZIALNOSCI. Bledy w tlumaczeniu strony podrecznika prosimy zglaszac na adres listy dyskusyjnej . Linux man-pages 6.15 17 maja 2025 r. filesystems(5)